Uluslararası bir arkeologlar ekibi, gölün kuzeybatı kıyısında, 1 ila 4 metre derinlikteki dört farklı noktada yaptığı su altı keşif gezisi sırasında tarihi bir yerleşim alanı keşfetti. Su altı dronları ile gerçekleştirilen haritalama çalışmaları, antik kentteki sokaklar, konutlar, kamu binaları ve bir Müslüman mezarlığı gibi yapıların varlığını ortaya koydu.
Keşfe katılan araştırmacılar, bu su altında kalmış şehrin Büyük İpek Yolu’nun kritik güzergahlarından biri üzerinde bulunduğunu açıkladı. Talas ve Çui vadilerini Issık-Kul bölgesine bağlayan kervan yollarının kesişim noktasında yer alan bu antik yerleşim, tarih boyunca ipek, metal ve çeşitli ticari malların taşındığı, aynı zamanda kültürel etkileşimlerin gerçekleştiği önemli bir ticaret merkezi olarak biliniyordu. Kazılarda ortaya çıkan yanmış tuğla duvarlar, değirmen taşları ve tahıl işleme tesisleri de bu yerleşimin ticari ve yerleşik yapısını destekler nitelikte.
Su altı taramaları sırasında bulunan mimari süslemeler ile yapı kalıntıları, kentte cami, medrese ve hamam gibi büyük kamu binalarının bulunduğunu gösteriyor. Bilim insanları, ahşap yapı elemanlarından ve toprak katmanlarından örnekler alarak laboratuvar analizlerine başladı. Bu analizler sayesinde kentin inşa tarihleri, yıkılış dönemleri ve su altında kalış süreleri hakkında daha net bilgiler elde edilecek.
Keşfin en dikkat çekici unsurlarından biri ise yaklaşık 300 x 200 metre boyutlarındaki su altı Müslüman mezarlığı oldu. 13. ve 14. yüzyıla tarihlenen mezarlardaki cenazelerin, İslami geleneklere uygun bir şekilde, Mekke’ye (kıbleye) dönük olarak sağ yanlarına defnedildiği belirlendi. Antropolojik incelemeler için bir erkek ve bir kadına ait kemik kalıntıları su yüzeyine çıkarılarak korunmaya alındı.
