Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Haziran 2023’te göreve başlamasının ardından geçen üç yıllık süreçte enflasyon verileri yeniden gündeme geldi. Ekonomist Alaattin Aktaş, bu dönemde tüketici fiyatlarındaki artışın oldukça dikkat çekici seviyelere ulaştığını belirtti.
**Rasyonel Ekonomi Vurgusu Yeniden Gündemde**
Göreve geldiğinde “Türkiye’nin rasyonel bir zemine dönmekten başka seçeneği yok” şeklinde bir mesaj veren Mehmet Şimşek, mali disiplin ve fiyat istikrarını temel hedefler olarak belirlemişti. Ancak geçen süre zarfında enflasyonun geldiği nokta, bu hedeflerin ne denli gerçekleştirilebildiği konusunda soru işaretleri yarattı.
**Enflasyondaki Dramatik Artış**
TÜİK verilerine dayanarak yapılan hesaplamalara göre, 2023 Haziran ile 2026 Mayıs arasındaki dönemde Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) yaklaşık yüzde 216 oranında artış gösterdi. 2020 Mayıs – 2023 Mayıs döneminde ise bu artış yüzde 182 olarak kaydedilmişti. Bu durum, son üç yılın enflasyon açısından daha olumsuz geçtiğini ortaya koyuyor.
**Aktaş: “Enflasyonla Mücadele Nereye?”**
Aktaş, mevcut durumu eleştirerek “Nasıl oldu bu? Hani rasyonel zeminden ve enflasyonla mücadeledeki başarıdan bahsediyorduk?” ifadelerini kullandı. Ayrıca, mevcut politikaların olmasaydı enflasyonun daha da kötü olacağına dair değerlendirmelerin sadece varsayımdan ibaret olduğunu belirtti.
**Farklı Hesaplama Yöntemleri Farklı Sonuçlar Veriyor**
Aktaş, enflasyonun farklı bir yöntem ile değerlendirildiğinde daha olumlu bir tablo çıkabileceğini de dile getirdi. 2021 Ekim – 2023 Mayıs döneminde aylık ortalama enflasyon yüzde 4,2 olurken, 2023 Haziran sonrası üç yılda bu oran yüzde 3,2’ye gerilemeyi gösteriyor. Ancak hala yüksekliklerini korudukları dikkat çekiyor. Aktaş, “Aylık ortalama enflasyonu düşürmek için büyük çaba harcandığı anlaşılıyor, ancak yine de sonuçlar tatmin edici değil” dedi.
**Resmi Hedefler ve Gerçekler**
Türkiye’deki resmi hedef tek haneli enflasyonken, Merkez Bankası uzun vadeli hedefini yüzde 5 olarak belirlemiştir. Ancak mevcut aylık ortalamalar, bu hedeflerden oldukça uzak bir tablo sergiliyor.
**Eğitim ve Konut Fiyatlarındaki Artış Dikkat Çekiyor**
Son üç yılda en yüksek fiyat artışları, eğitim ve konut sektörlerinde yaşandı. Eğitimde artış oranı yüzde 434, konutta ise yüzde 369 olarak kaydedildi. Kira fiyatlarındaki artış ise dikkat çekici bir şekilde yüzde 523 seviyesine ulaştı. Yıllara göre değişim ise şu şekilde oldu: 2023-2024 döneminde yüzde 125, 2024-2025 döneminde yüzde 85 ve 2025-2026 döneminde yüzde 50.
**TÜFE Ağırlıkları Üzerine Tartışmalar**
Kira fiyatlarındaki sert yükselişe rağmen, bu kalemin TÜFE içindeki ağırlığının düşmüş olması da dikkat çekici. Bunun, TÜFE hesaplama yöntemindeki değişikliklerden kaynaklandığı ifade ediliyor. Bu durum, enflasyon verileriyle ilgili daha geniş bir tartışma ortamı yaratmaya devam ediyor.
About the Author
