İran, Basra Körfezi ile Umman Denizi’ni birbirine bağlayan stratejik Hürmüz Boğazı için yeni bir yönetim yapısı oluşturduğunu resmi olarak açıkladı. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan duyuruda, “Hürmüz Boğazı Su Yolu Yönetimi” adı altında bir kurumun kurulduğu belirtildi.
Kuruluşun İngilizce adı “Persian Gulf Strait Authority (PGSA)” olarak anılmaktadır. Bu yeni yapı, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini izlemek, geçişleri koordine etmek, ücretlendirme yapmak ve güvenlik önlemlerini uygulamakla görevlendirildi. PGSA, boğazdan geçecek gemilere ilişkin güncel bilgiler ve prosedürleri paylaşmak için X platformunda resmi bir hesap açtı.
Ayrıca, İran devlet televizyonu Press TV’nin daha önceki haberlerinde, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapmak isteyen ticari gemilere yeni kuralların elektronik posta ile bildirileceği ifade edilmişti. Gemi sahiplerinin [email protected] adresi üzerinden bilgi alabileceği ve geçişlerin belirlenen güvenlik çerçevesinde bir izin sistemiyle yürütüleceği kaydedilmişti.
Bu gelişme, İran ile ABD ve İsrail arasında süregelen askeri ve diplomatik gerginliklerin ardından geldi. 28 Şubat’ta başlayan çatışmalar sırasında İran, Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı almış ve bu durum küresel enerji piyasalarında ani dalgalanmalara yol açmıştı. Uzmanlar, bu süreçte petrol fiyatlarının kısa sürede yaklaşık yüzde 65 oranında arttığını belirtiyor.
8 Nisan’da İran ile ABD arasında sağlanan ateşkesten sonra Pakistan’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen müzakerelerin sonuçsuz kalması, bölgede gerginliği yeniden artırdı. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, 13 Nisan’da İran’a yönelik deniz ablukası uygulayacaklarını açıkladı ve İran’a ait olduğu belirtilen bazı gemilere yönelik denetim ve müdahaleleri artırdı. Washington’un özellikle Umman Denizi ve Hint Okyanusu çevresindeki İran ticaret gemilerine operasyon düzenlediği ve bazılarına el koyduğu iddiaları gündeme geldi. Tahran yönetimi de buna karşılık olarak Hürmüz Boğazı çevresinde İsrail bağlantılı olduğu öne sürülen bazı ticari gemilere müdahalelerde bulundu.
İran, Lübnan’da sağlanan ateşkes sonrası Hürmüz Boğazı’nın ticari geçişlere açık kalacağını duyurmuştu. Ancak bu geçişlerin İran donanmasıyla koordinasyon şartına bağlı olacağı belirtilmişti. ABD’nin deniz ablukasını sürdüreceğini açıklamasının ardından Tahran yönetimi, yeniden kısıtlayıcı tedbirleri gündeme getirdi. Yeni kurulan PGSA’nın, Hürmüz Boğazı’ndaki denetimi daha kurumsal bir yapıya kavuşturmayı hedeflediği değerlendiriliyor.
