Türkiye’de gayrimenkul piyasasında bu yılın ilk çeyreğinde satışların azaldığı gözlemleniyor. 2026 yılının başlangıcında toplam gayrimenkul satışları, geçen yılın aynı dönemine göre %9,5 oranında düşerek 628 bin 255 adede geriledi. Ancak, tapu harcından elde edilen gelir bu dönemde %73,6 artarak 51 milyar 800 milyon liraya ulaştı. Sektör uzmanları, bu artışın “tapuda gerçek beyan” uygulamasının etkisi olduğunu belirtiyor.
“YANLIŞ BEYAN RİSKLERİ ARTTI”
İstanbul Gayrimenkul Değerlendirme, tapudaki beyanların yanlış yapılmasının büyük tehlikeler barındırdığını vurguladı. Açıklamada, “Gayrimenkul alım-satım süreçlerinde, satış bedelinin tapu kaydında gerçek değerinin altında gösterilmesi geçmişte yaygın bir uygulamaydı. Ancak günümüzde dijital denetim sistemlerinin gelişmesiyle bu durum oldukça riskli hale gelmiştir” ifadelerine yer verildi.
DİJİTAL DENETİM ARTIK GÜNDEMDE
Gelir İdaresi ve ilgili kuruluşların, banka transferleri, ekspertiz raporları ve ilan platformlarındaki verileri analiz ederek hatalı beyanları tespit ettiği açıklandı. Bu yöntemle, beyan edilen bedelin piyasa gerçekleriyle uyumunun etkin bir şekilde kontrol edildiği hatırlatıldı.
YÜZDE 100 CEZA VE FAİZ UYGULAMASI
Eğer beyan edilen fiyat ile gerçek satış fiyatı arasında bir uyumsuzluk tespit edilirse, yetkililer satış bedeli üzerinden yeniden hesaplama yapıyor. Bu süreçte, “Öncelikle eksik ödenen tapu harcı tahsil edilir. Ardından %100 oranında vergi ziyaı cezası uygulanır ve gecikme faizi eklenir” açıklamasında bulunuldu.
ALICI VE SATICI HER İKİSİ DE SORUMLU
Türkiye Gazetesi’nde yer alan bir habere göre, sektör temsilcileri tapu harcı sorumluluğunun hem alıcıyı hem de satıcıyı kapsadığını belirtti. Denetimlerin geçmiş yıllara yönelik işlemleri de kapsayabileceği vurgulanırken, ağır cezalardan kaçınmanın yolu ise şöyle açıklandı: “Eksik beyan durumunda her iki taraf da sorumluluk altına girer. Denetimler geçmişteki işlemleri de inceleyebilir. Eğer eksik beyan fark edilirse, ‘pişmanlık’ hükümleri kapsamında düzeltme yapılması, ceza uygulanmamasını sağlayabilir. Bu durumda yalnızca faiz ödenmesi gerekebilir.”
